ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ








Η ταινία μικρού μήκους «Οι ξένοι» (Strangers) διηγείται το συγκλονιστικό συναπάντημα δύο νέων, ενός Άραβα κι ενός Εβραίου, οι οποίοι ξεπερνούν το μίσος και το φυλετικό ρατσισμό, όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με μια συμμορία νεοναζί.

Πρώτο βραβείο για ταινίες μικρού μήκους στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Sundance, του 2004.

Σκηνοθεσία, σενάριο και παραγωγή: Erez Tadmor, Guy Nattiv
Παίζουν: Guy Loel, Sami Samir


Slumdog Millionaire (2008)
ΥΠΟΘΕΣΗ: Ο Τζαμάλ Μαλίκ είναι ένα 18χρονο ορφανό παιδί από την τενεκεδούπολη της Βομβάης ο οποίος πρόκειται να ζήσει τη μεγαλύτερη εμπειρία της ζωής του.Με όλο το έθνος κολλημένο στις τηλεοράσεις να τον παρακολουθεί ο νεαρός Τζαμάλ είναι μόλις μια ερώτηση μακριά από τις 20 εκατομμύρια ρουπίες στο «Ποιος θέλει να γίνει εκατομμυριούχος» της Ινδίας. Μόλις όμως η εκπομπή σταματάει για να συνεχιστεί την επόμενη μέρα, η αστυνομία συλλαμβάνει τον Τζαμάλ.
ΚΡΙΤΙΚΗ: Με το τέχνασμα αυτό, ο Danny Boyle έχει καταρχήν εξασφαλισμένη την αμέριστη προσοχή του κοινού θέτοντάς το για τα καλά στο 'παιχνίδι', προκειμένου να προχωρήσει απρόσκοπτα στο ευφυές ξετύλιγμα του πολυτιμότερου ευρήματος της ταινίας. Ενώ, λοιπόν, υπό κανονικές συνθήκες, κάθε ορθή απάντηση προσδίδει στον παίκτη αυτοπεποίθηση, καθώς και επαυξημένες ελπίδες μαζί με σχετικό άγχος, για τον Jamal κάθε απάντηση μοιάζει να περνά μέσα από την επανεξέταση τραυματικών εμπειριών της ζωής του. Υπό μίαν έννοια επομένως, πρόκειται για ένα σύγχρονο τραγικό ήρωα ο οποίος παράλληλα με την απρόσμενη δόξα σηκώνει μέσα από μία αντιφατική συγκυρία το δικό του σταυρό. Καθώς λοιπόν το γεμάτο πληγές παρελθόν του διασώζεται μονάχα από την επισφαλή ελευθερία του δρόμου και τη σκέψη της Latika, το έπαθλο που διεκδικεί τελικά δεν είναι απλώς το αμύθητο ποσό αλλά η ίδια του η ζωή.
Η νουβέλα του Vikas Swarup αποτελεί τον πολύτιμο λίθο του «Slumdog Millionaire», ο οποίος όμως μοιάζει να κατατρέχει το τελικό αποτέλεσμα, συνεπικουρούμενου και του Boyle του οποίου οι δουλειές τείνουν να ισορροπούν σχεδόν πάντοτε στο 'ναι μεν, αλλά'. Η Bollywood αισθητική επιβάλλεται, κάτι που ως ένα σημείο εξυπηρετεί το Βρετανό να αφηγηθεί την ιστορία μέσα από την τοπική φιλμική διάλεκτο και ταυτόχρονα να παρουσιάσει το σκληρό πρόσωπο της σύγχρονης Mumbai. Η σφιχτοδεμένη αναδρομική αφήγηση, η ατμοσφαιρική μουσική επένδυση μαζί με τα χαρακτηριστικά πλάνα με τα πειραγμένα frames - σήμα κατατεθέν του σκηνοθέτη στις σκηνές καταδίωξης και συναισθηματικής έξαρσης - επενεργούν θετικά στην προσμονή του θεατή. Οι αμφιβολίες όμως κάνουν την εμφάνισή τους όταν αρχίσουν να αποκρυσταλλώνονται οι προθέσεις για το φινάλε που διαφαίνεται εξωφρενικά παράταιρο με το συνολικό ύφος του φιλμ. Δυστυχώς όμως το φιλμ υποκύπτει αμαχητί στις δραματουργικά ανάλαφρες ηθικοπλαστικές αγκυλώσεις ενός τυπικού μελοδράματος του Bollywood. Ακόμα και η προσφερόμενη απάντηση στην ερώτηση των τίτλων αρχής λειτουργεί ακυρωτικά ως προς τη σκληρή πραγματικότητα της Mumbai η οποία καταλήγει να στέκει απλά ως το απομεινάρι ενός καλοστημένου σεναριακού τρικ.
Το τυπικό folklore λαϊκό μελόδραμα εν τέλει επικρατεί χωρίς αντίπαλο μέσα σε έναν ηθικοπλαστικό χείμαρρο που κατέκτησε με χαρακτηριστική άνεση οκτώ Oscars. Παρά όμως τις αρετές, το διασκεδαστικό χαρακτήρα, την αδιαμφισβήτητη δόξα του «Slumdog Millionaire» και το ανατέλλον άστρο της απερίγραπτα όμορφης Pinto, το 'σύνδρομο- Boyle' άφησε και πάλι το σημάδι του.
Παρακολουθώντας την ταινία κρατήστε σημειώσεις και δώστε μεγαλύτερη προσοχή στα παρακάτω σημεία:
• Συνθήκες ζωής
• Παιδική μεταχείριση
• Στόχοι ζωής- κατάκτηση ευτυχίας
• Εργασιακές συνθήκες
• Ρατσισμός (ποιες μορφές)
Σε ένα κείμενο 150-200 λέξεων κάθε ομάδα ας καταγράψει τα συναισθήματα και τις παρατηρήσεις για ένα από τα παραπάνω θέματα. Η κάθε ομάδα θα παρουσιάσει τα αποτελέσματα μέσα από μια συζήτηση στην ολομέλεια.




ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

«ΑΝΑΤΡΕΠΟΝΤΑΣ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ»
(ερευνητική εργασία)

Αργυρούλα Νικολακοπούλου, ΠΕ02


Ταυτότητα του σεναρίου

Τίτλος:Ανατρέποντας τα στερεότυπα.
Δημιουργός:Αργυρούλα Νικολακοπούλου.
Διδακτικό αντικείμενο:Νεοελληνική Γλώσσα (Ενότητα 3η: Είμαστε όλοι ίδιοι. Είμαστε όλοι διαφορετικοί.
Τάξη: Γ΄ Γυμνασίου.
Χρονική διάρκεια:Ορίστηκε σε έξι (6) διδακτικές ώρες (απαιτείται και κάποιος χρόνος ενασχόλησης στο σπίτι).
Προϋποθέσεις υλοποίησης:Μικρή εξοικείωση με την πλοήγηση στο διαδίκτυο και τη χρήση του λογισμικού παρουσιάσεων. Παρουσίαση από τον/την εκπαιδευτικό του εργαλείου toondoo.com και advancedsurvey.com.
Εργαλεία ΤΠΕ: Επεξεργαστής Κειμένου (Word), Λογισμικό παρουσιάσεων (Powerpoint), Φυλλομετρητής Διαδικτύου, συγκεκριμένες Ιστοσελίδες του Διαδικτύου, Ηλεκτρονικές μηχανές αναζήτησης (Google), βίντεο από το YouTube, το εργαλείο του διαδικτύου toondoo.com και advancedsurvey.com., διαδραστικός πίνακας.

Διαθεματικές προσεγγίσεις: Ψυχολογία, Κοινωνιολογία, Πολιτική Αγωγή, Νεοελληνική Γλώσσα Α΄Λυκείου, Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄Λυκείου.

Σκοπός

Η συνειδητοποίηση των στερεοτύπων που συνδέονται με τη συμπεριφορά και τις επιλογές των δύο φύλων στην οικογένεια, στο σχολείο, στην αγορά εργασίας και η διεύρυνση των ταυτοτήτων των φύλων και της προσωπικής ελευθερίας των ατόμων.

Στόχοι

1.Γνωστικοί

• Οι μαθητές/τριες ευαισθητοποιούνται σχετικά με το φαινόμενο του ρατσισμού και τις διαστάσεις του, τη λειτουργία των στερεοτύπων.
• Μελετούν τους τρόπους κοινωνικοποίησης στο ρόλο του φύλου στο πλαίσιο της οικογένειας, τα χαρακτηριστικά που αποδίδονται στα δύο φύλα, τις δραστηριότητες που ενθαρρύνονται ή αποθαρρύνονται.
• Αναγνωρίζουν τη διάσταση του φύλου στις συμβατικές παιδαγωγικές στρατηγικές, στις στάσεις και συμπεριφορές των εκπαιδευτικών, στα διδακτικά εγχειρίδια, στην οργάνωση του σχολείου.
• Διαπιστώνουν τις στερεοτυπικές εκπαιδευτικές-επαγγελματικές επιλογές των εφήβων, τις ανισότητες στην αγορά εργασίας με βάση το φύλο, το φαινόμενο της γυάλινης οροφής.
• Καταγράφουν την αναπαραγωγή ή ανατροπή των στερεοτύπων φύλου στα Μ.Μ.Ε.
• Οι μαθητές/τριες προβληματίζονται για τις διακρίσεις με βάση το φύλο και συνειδητοποιούν την αναγκαιότητα της προώθησης της ισότητας στην οικογένεια, σχολείο, εργασία.

2.Παιδαγωγικοί

• Οι μαθητές/τριες οικοδομούν τη γνώση μέσω συνεργατικών, αλληλεπιδραστικών και διερευνητικών διαδικασιών.
• Διερευνούν τον πραγματικό κόσμο. Κατασκευάζουν τη γνώση σε σχέση με τις εμπειρίες –βιώματα, συνεργάζονται και συγκρίνουν με τις γνώσεις/εμπειρίες των άλλων.
• Βελτιώνουν, επανεξετάζουν το αρχικό κείμενο μέσω της αλληλεπίδρασης. Παράγουν λόγο και δημιουργούν μια ερευνητική εργασία.
• Καλλιεργούν και ενισχύουν επικοινωνιακές, κοινωνικές δεξιότητες.
• Αναπτύσσουν αυθεντικό, μη κατευθυνόμενο λόγο.
• Αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο στην όλη διαδικασία και ενισχύονται εσωτερικά κίνητρα μάθησης.
• Δημοσιοποιούν την δουλειά τους και ανατροφοδοτούνται από τα σχόλια.
• Απεγκλωβίζονται από τον παραδοσιακό, παθητικό ρόλο και με την υποστήριξη του/της εκπαιδευτικού προχωρούν στη σταδιακή χειραφέτησή τους.
• Δημιουργείται ένα δυναμικό περιβάλλον επικοινωνίας με τον/την εκπαιδευτικό στο ρόλο του εμψυχωτή/τριας-διευκολυντή/τριας.

3. Τεχνολογικοί

• Εξοικειώνονται με την ιστοεξερεύνηση. Οι πληροφορίες τους προέρχονται από το διαδίκτυο και επεξεργάζονται μέσω της διερευνητικής μάθησης.
• Αξιοποιούν πηγές εκτός του κειμένου π.χ. εικόνας, βίντεο, διαγραμμάτων.
• Καλλιεργούν τον πολυτροπικό γραμματισμό με την αξιοποίηση και άλλων σημειωτικών συστημάτων (κόμικς, υπερκείμενο,γραφήματα, βίντεο κ.τ.λ.)
• Ενισχύουν την επικοινωνία σε ενδοσχολικό, διασχολικό επίπεδο έξω από τον περιορισμένο σχολικό χώρο και χρόνο(blog). Εκπαιδεύονται και στους δύο ρόλους, αυτόν του συγγραφέα και αυτόν του αναγνώστη.
• Αξιοποιούν τον επεξεργαστή κειμένου και το λογισμικό παρουσιάσεων.

Παρουσίαση της μαθησιακής διαδικασίας

Η υλοποίηση του σεναρίου πραγματοποιείται στο εργαστήριο της πληροφορικής του σχολείου. Οι μαθητές/τριες ενημερώνονται για τη διαδικασία και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, δηλ. τη συγγραφή μιας ερευνητικής εργασίας με θεωρητικό (διερεύνηση βιβλιογραφίας) και ερευνητικό (συμπλήρωση και επεξεργασία ερωτηματολογίων) μέρος. Εργάζονται σε ομάδες των 4-5 ατόμων. Αφιερώνεται μια (1) διδακτική ώρα για την εισαγωγή, δύο (2) δίωρα για τη συγγραφή του θεωρητικού και ερευνητικού μέρους με τα συμπεράσματα και μια (1) ώρα για την συρραφή της εργασίας με τη βοήθεια του διαδραστικού πίνακα.
Το διδακτικό σενάριο αντλεί από τις σύγχρονες θεωρίες του ψηφιακού/κριτικού γραμματισμού και τις κοινωνικοπολιτισμικές θεωρίες της μάθησης. Μαθητές/τριες και διδάσκων/ουσα απεκδύονται τους παραδοσιακούς ρόλους και δημιουργούν ένα δυναμικό περιβάλλον επικοινωνίας όπου κατακτούν τη γνώση μέσω συνεργατικών, αλληλεπιδραστικών και διερευνητικών διαδικασιών αξιοποιώντας τις ΤΠΕ και τις βιωματικές τους εμπειρίες.



ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1ο Φύλλο Εργασίας (1 ώρα)

OMΑΔΑ 1

1. Από την ηλεκτρονική διεύθυνση της Πύλης για την ελληνική γλώσσα και την ελληνική εκπαίδευση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας http://www.greek-language.gr, να επιλέξετε νέα ελληνική, εργαλεία και στη συνέχεια σώματα κειμένων. Έχετε μπροστά σας σώματα κειμένων από εφημερίδες και διδακτικά βιβλία. Αφού επιλέξετε μια κατηγορία, στην περιοχή: «αναζήτηση» πληκτρολογήστε τη λέξη «ρατσισμός». Να δώσετε την ερμηνεία της λέξης χρησιμοποιώντας τις πληροφορίες που αντλήσατε. Να ελέγξετε το αποτέλεσμα της εργασίας σας επιλέγοντας από την παραπάνω πορεία εργαλεία, ηλεκτρονικά λεξικά και στη συνέχεια Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής.

2. Να κάνετε την δική σας αναζήτηση και να κρατήσετε σημειώσεις σχετικά με τον ρατσισμό χρησιμοποιώντας μηχανές αναζήτησης (π.χ. http://www.google.com).
Ενδεικτικά, σας δίνονται οι ηλεκτρονικές διευθύνσεις:
ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΕΣ: http://el.wikipedia.org/
ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ: http://europa.eu/index_el.htm
ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ: http://tovima.dolnet.gr http://www.enet.gr http://www.tanea.gr

3. Να γράψετε ένα κείμενο έως επτά (7) σειρές σχετικά με τον ρατσισμό μέσω του Προγράμματος Επεξεργασίας Κειμένου, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως τμήμα της εισαγωγής της ερευνητικής εργασίας.
Να κάνετε μια προφορική παρουσίαση στους συμμαθητές σας, αφού δημιουργήσετε με τα στοιχεία που συλλέξατε ένα πολυτροπικό κείμενο σε Πρόγραμμα Παρουσιάσεων. Να το εμπλουτίσετε με φωτογραφίες, βίντεο και τραγούδια σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας και υπερσυνδέσμους όπου είναι πρακτικό. Να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.

4. Να δημιουργήσετε ένα κόμικ στο πρόγραμμα του διαδικτύου toondoo.com εμπνεόμενοι/νες απ’ όσα μάθατε και να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.




OMΑΔΑ 2

1. Από την ηλεκτρονική διεύθυνση της Πύλης για την ελληνική γλώσσα και την ελληνική εκπαίδευση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας http://www.greek-language.gr, να επιλέξετε νέα ελληνική, εργαλεία και στη συνέχεια σώματα κειμένων. Έχετε μπροστά σας σώματα κειμένων από εφημερίδες και διδακτικά βιβλία. Αφού επιλέξετε μια κατατηγορία, στην περιοχή: «αναζήτηση» πληκτρολογήστε τη λέξη «στερεότυπα». Να δώσετε την ερμηνεία της λέξης χρησιμοποιώντας τις πληροφορίες που αντλήσατε. Να ελέγξετε το αποτέλεσμα της εργασίας σας επιλέγοντας από την παραπάνω πορεία εργαλεία, ηλεκτρονικά λεξικά και στη συνέχεια Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής.

2. Να κάνετε την δική σας αναζήτηση και να κρατήσετε σημειώσεις σχετικά με τα στερεότυπα χρησιμοποιώντας μηχανές αναζήτησης (π.χ. http://www.google.com).
Ενδεικτικά, σας δίνονται οι ηλεκτρονικές διευθύνσεις:
ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΕΣ: http://el.wikipedia.org/
ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ: http://europa.eu/index_el.htm
ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ: http://tovima.dolnet.gr http://www.enet.gr http://www.tanea.gr

3. Να γράψετε ένα κείμενο έως επτά (7) σειρές σχετικά με τα στερεότυπα μέσω του Προγράμματος Επεξεργασίας Κειμένου, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως τμήμα της εισαγωγής της ερευνητικής εργασίας.
Να κάνετε μια προφορική παρουσίαση στους συμμαθητές σας, αφού δημιουργήσετε με τα στοιχεία που συλλέξατε ένα πολυτροπικό κείμενο σε Πρόγραμμα Παρουσιάσεων. Να το εμπλουτίσετε με φωτογραφίες, βίντεο και τραγούδια σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας και υπερσυνδέσμους όπου είναι πρακτικό. Να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.

4. Να δημιουργήσετε ένα κόμικ στο πρόγραμμα του διαδικτύου toondoo.com εμπνεόμενοι/νες απ’ όσα μάθατε και να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.

OMΑΔΑ 3

1. Από την ηλεκτρονική διεύθυνση της Πύλης για την ελληνική γλώσσα και την ελληνική εκπαίδευση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας http://www.greek-language.gr, να επιλέξετε νέα ελληνική, εργαλεία και στη συνέχεια σώματα κειμένων. Έχετε μπροστά σας σώματα κειμένων από εφημερίδες και διδακτικά βιβλία. Αφού επιλέξετε μια κατατηγορία, στην περιοχή: «αναζήτηση» πληκτρολογήστε τη λέξη «σεξισμός». Να δώσετε την ερμηνεία της λέξης χρησιμοποιώντας τις πληροφορίες που αντλήσατε. Να ελέγξετε το αποτέλεσμα της εργασίας σας επιλέγοντας από την παραπάνω πορεία εργαλεία, ηλεκτρονικά λεξικά και στη συνέχεια Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής.

2. Να κάνετε την δική σας αναζήτηση και να κρατήσετε σημειώσεις σχετικά με το σεξισμό χρησιμοποιώντας μηχανές αναζήτησης (π.χ. http://www.google.com).
Ενδεικτικά, σας δίνονται οι ηλεκτρονικές διευθύνσεις:
ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΕΣ: http://el.wikipedia.org/
ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ: http://europa.eu/index_el.htm
ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ: http://tovima.dolnet.gr http://www.enet.gr http://www.tanea.gr
3. Να γράψετε ένα κείμενο έως επτά (7) σειρές σχετικά με το σεξισμό μέσω του Προγράμματος Επεξεργασίας Κειμένου, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως τμήμα της εισαγωγής της ερευνητικής εργασίας.
Να κάνετε μια προφορική παρουσίαση στους συμμαθητές σας, αφού δημιουργήσετε με τα στοιχεία που συλλέξατε ένα πολυτροπικό κείμενο σε Πρόγραμμα Παρουσιάσεων. Να το εμπλουτίσετε με φωτογραφίες, βίντεο και τραγούδια σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας και υπερσυνδέσμους όπου είναι πρακτικό. Να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.

4. Να δημιουργήσετε ένα κόμικ στο πρόγραμμα του διαδικτύου toondoo.com εμπνεόμενοι/νες απ’ όσα μάθατε και να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.

OMΑΔΑ 4

1. Από την ηλεκτρονική διεύθυνση της Πύλης για την ελληνική γλώσσα και την ελληνική εκπαίδευση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας http://www.greek-language.gr, να επιλέξετε νέα ελληνική, εργαλεία και στη συνέχεια σώματα κειμένων. Έχετε μπροστά σας σώματα κειμένων από εφημερίδες και διδακτικά βιβλία. Αφού επιλέξετε μια κατατηγορία, στην περιοχή: «αναζήτηση» πληκτρολογήστε τη λέξη «φεμινισμός». Να δώσετε την ερμηνεία της λέξης χρησιμοποιώντας τις πληροφορίες που αντλήσατε. Να ελέγξετε το αποτέλεσμα της εργασίας σας επιλέγοντας από την παραπάνω πορεία εργαλεία, ηλεκτρονικά λεξικά και στη συνέχεια Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής.

2. Να κάνετε την δική σας αναζήτηση και να κρατήσετε σημειώσεις σχετικά με το φεμινισμό χρησιμοποιώντας μηχανές αναζήτησης (π.χ. http://www.google.com).
Ενδεικτικά, σας δίνονται οι ηλεκτρονικές διευθύνσεις:
ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΕΣ: http://el.wikipedia.org/
ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ: http://europa.eu/index_el.htm
ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ: http://tovima.dolnet.gr http://www.enet.gr http://www.tanea.gr

3. Να γράψετε ένα κείμενο έως επτά (7) σειρές σχετικά με το φεμινισμό μέσω του Προγράμματος Επεξεργασίας Κειμένου, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως τμήμα της εισαγωγής της ερευνητικής εργασίας.
Να κάνετε μια προφορική παρουσίαση στους συμμαθητές σας, αφού δημιουργήσετε με τα στοιχεία που συλλέξατε ένα πολυτροπικό κείμενο σε Πρόγραμμα Παρουσιάσεων. Να το εμπλουτίσετε με φωτογραφίες, βίντεο και τραγούδια σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας και υπερσυνδέσμους όπου είναι πρακτικό. Να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.

4. Να δημιουργήσετε ένα κόμικ στο πρόγραμμα του διαδικτύου toondoo.com εμπνεόμενοι/νες απ’ όσα μάθατε και να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.






2ο Φύλλο Εργασίας (2 ώρες)

ΟΜΑΔΑ 1

1. Να πληκτρολογήσετε την ηλεκτρονική διεύθυνση του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας: http://www.kethi.gr
Διαβάστε προσεκτικά από τις δημοσιεύσεις χρονολογίας 2006 αυτήν με τίτλο: «Μεγαλώνοντας ως αγόρι» και συγκεκριμένα τις σελίδες 35, 46, 53, 82. Να εντοπίσετε τους τρόπους κοινωνικοποίησης στο ρόλο του φύλου στο πλαίσιο της οικογένειας, τα χαρακτηριστικά που αποδίδονται στα δύο φύλα, τις δραστηριότητες που ενθαρρύνονται και να κρατήσετε σημειώσεις. Να αναστοχαστείτε και να καταγράψετε τις δικές σας σχετικές εμπειρίες, βιώματα στο ενδοοικογενειακό περιβάλλον.

2. Να κάνετε την δική σας αναζήτηση και να κρατήσετε σημειώσεις σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας μηχανές αναζήτησης (π.χ. http://www.google.com).
Ενδεικτικά, σας δίνονται οι ηλεκτρονικές διευθύνσεις:
ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΕΣ: http://el.wikipedia.org/
ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ: http://europa.eu/index_el.htm
ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ: http://tovima.dolnet.gr http://www.enet.gr http://www.tanea.gr

3. Να γράψετε ένα κείμενο έως 25 σειρές με τίτλο: «Στερεότυπα φύλου και οικογένεια» μέσω του Προγράμματος Επεξεργασίας Κειμένου, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως τμήμα του θεωρητικού μέρους της ερευνητικής εργασίας.
Στη συνέχεια, με το υλικό σας να κάνετε μια προφορική παρουσίαση υποστηριζόμενη από ένα πολυτροπικό κείμενο σε Πρόγραμμα Παρουσιάσεων. Να το εμπλουτίσετε με φωτογραφίες, βίντεο και τραγούδια σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας και υπερσυνδέσμους όπου είναι πρακτικό. Να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.

4. Να επισκεφτείτε το ιστολόγιο του σχολείου μας στον ελεύθερο χρόνο σας. Στο φάκελλο του μαθήματος να αναζητήσετε το ερωτηματολόγιο με τίτλο: «στερεότυπα φύλου και οικογένεια». Να το τροποποιήσετε, αν επιθυμείτε, να το εισάγετε στο πρόγραμμα του διαδικτύου “advanced survey.com” και να φροντίσετε να συμπληρωθεί ηλεκτρονικά από τους συμμαθητές σας. Να αποθηκεύσετε τα δεδομένα σε συγκεκριμένο φάκελο στο blog του σχολείου για να τα χρησιμοποιήσουμε στην επόμενη συνάντηση.

ΟΜΑΔΑ 2

1. Να πληκτρολογήσετε την ηλεκτρονική διεύθυνση του Tμήματος Ψυχολογίας του Παντείου: http://www.genderpanteion.gr
Να διαβάσετε προσεκτικά από τις «Σπουδές Φύλου» χρονολογίας 2007 τις σελίδες15, 23, 45, 67. Να εντοπίσετε τη διάσταση του φύλου στις συμβατικές παιδαγωγικές στρατηγικές, στις στάσεις και συμπεριφορές των εκπαιδευτικών, στα διδακτικά εγχειρίδια, στην οργάνωση του σχολείου. Να αναστοχαστείτε και να καταγράψετε τις δικές σας σχετικές εμπειρίες, βιώματα στο σχολικό περιβάλλον.

2. Να κάνετε την δική σας αναζήτηση και να κρατήσετε σημειώσεις σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας μηχανές αναζήτησης (π.χ. http://www.google.com).
Ενδεικτικά, σας δίνονται οι ηλεκτρονικές διευθύνσεις:
ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΕΣ: http://el.wikipedia.org/
ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ: http://europa.eu/index_el.htm
ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ: http://tovima.dolnet.gr http://www.enet.gr http://www.tanea.gr

3. Να γράψετε ένα κείμενο έως 25 σειρές με τίτλο: «Στερεότυπα φύλου και εκπαίδευση» μέσω του Προγράμματος Επεξεργασίας Κειμένου, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως τμήμα του θεωρητικού μέρους της ερευνητικής εργασίας.
Στη συνέχεια, με το υλικό σας να κάνετε μια προφορική παρουσίαση υποστηριζόμενη από ένα πολυτροπικό κείμενο σε Πρόγραμμα Παρουσιάσεων. Να το εμπλουτίσετε με φωτογραφίες, βίντεο και τραγούδια σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας και υπερσυνδέσμους όπου είναι πρακτικό. Να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.

4. Να επισκεφτείτε το ιστολόγιο του σχολείου μας στον ελεύθερο χρόνο σας. Στο φάκελλο του μαθήματος να αναζητήσετε το ερωτηματολόγιο με τίτλο: «στερεότυπα φύλου και εκπαίδευση». Να το τροποποιήσετε, αν επιθυμείτε, να το εισάγετε στο πρόγραμμα του διαδικτύου “advanced survey.com” και να φροντίσετε να συμπληρωθεί ηλεκτρονικά από τους καθηγητές σας. Να αποθηκεύσετε τα δεδομένα σε συγκεκριμένο φάκελο στο blog του σχολείου για να τα χρησιμοποιήσουμε στην επόμενη συνάντηση.

ΟΜΑΔΑ 3

1. Να πληκτρολογήσετε την ηλεκτρονική διεύθυνση της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων: http://www.isotita.gr
Να διαβάσετε προσεκτικά από τις «Εκδόσεις της Γ.Γ.Ι.Φ.» το «Ισότητα στον εργασιακό χώρο». Να προσδιορίσετε τις εκπαιδευτικές-επαγγελματικές επιλογές των εφήβων, τις ανισότητες στην αγορά εργασίας με βάση το φύλο, το φαινόμενο της γυάλινης οροφής. Να αναστοχαστείτε και να καταγράψετε τις δικές σας σχετικές εμπειρίες, βιώματα σχετικά με τις εκπαιδευτικές-επαγγελματικές επιλογές σας.

2. Να κάνετε την δική σας αναζήτηση και να κρατήσετε σημειώσεις σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας μηχανές αναζήτησης (π.χ. http://www.google.com).
Ενδεικτικά, σας δίνονται οι ηλεκτρονικές διευθύνσεις:
ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΕΣ: http://el.wikipedia.org/
ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ: http://europa.eu/index_el.htm
ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ: http://tovima.dolnet.gr http://www.enet.gr http://www.tanea.gr

3. Να γράψετε ένα κείμενο έως 25 σειρές με τίτλο: «Στερεότυπα φύλου και εργασία» μέσω του Προγράμματος Επεξεργασίας Κειμένου, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως τμήμα του θεωρητικού μέρους της ερευνητικής εργασίας.
Στη συνέχεια, με το υλικό σας να κάνετε μια προφορική παρουσίαση υποστηριζόμενη από ένα πολυτροπικό κείμενο σε Πρόγραμμα Παρουσιάσεων. Να το εμπλουτίσετε με φωτογραφίες, βίντεο και τραγούδια σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας και υπερσυνδέσμους όπου είναι πρακτικό. Να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.


4. Να επισκεφτείτε το ιστολόγιο του σχολείου μας στον ελεύθερο χρόνο σας. Στο φάκελλο του μαθήματος να αναζητήσετε το ερωτηματολόγιο με τίτλο: «στερεότυπα φύλου και εργασία». Να το τροποποιήσετε, αν επιθυμείτε, να το εισάγετε στο πρόγραμμα του διαδικτύου “advanced survey.com” και να φροντίσετε να συμπληρωθεί ηλεκτρονικά από τον υπεύθυνο του χώρου εργασίας που θα επισκεφθούμε. Να αποθηκεύσετε τα δεδομένα σε συγκεκριμένο φάκελο στο blog του σχολείου για να τα χρησιμοποιήσουμε στην επόμενη συνάντηση.


ΟΜΑΔΑ 4

1. Να πλοηγηθείτε στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου Αιγαίου: http://www.aegean.rhodes.gr
Να εντοπίσετε το δημοσίευμα με τίτλο «ΜΜΕ και Φύλο» και να συλλέξετε πληροφορίες για την αναπαραγωγή ή ανατροπή των στερεοτύπων φύλου στα Μ.Μ.Ε. Να αναστοχαστείτε και να καταγράψετε τις δικές σας εμπειρίες, βιώματα σχετικά με τις επιλογές καταναλωτικών προϊόντων και αν συνδέονται με τα στερεότυπα φύλου.

2. Να κάνετε την δική σας αναζήτηση και να κρατήσετε σημειώσεις σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας μηχανές αναζήτησης (π.χ. http://www.google.com).
Ενδεικτικά, σας δίνονται οι ηλεκτρονικές διευθύνσεις:
ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΕΣ: http://el.wikipedia.org/
ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ: http://europa.eu/index_el.htm
ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ: http://tovima.dolnet.gr http://www.enet.gr http://www.tanea.gr

3. Να γράψετε ένα κείμενο έως 25 σειρές με τίτλο: «Στερεότυπα φύλου και Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας» μέσω του Προγράμματος Επεξεργασίας Κειμένου, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως τμήμα του θεωρητικού μέρους της ερευνητικής εργασίας.
Στη συνέχεια, με το υλικό σας να κάνετε μια προφορική παρουσίαση υποστηριζόμενη από ένα πολυτροπικό κείμενο σε Πρόγραμμα Παρουσιάσεων. Να το εμπλουτίσετε με φωτογραφίες, βίντεο και τραγούδια σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας και υπερσυνδέσμους όπου είναι πρακτικό. Να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.

4. Να πλοηγηθείτε στο διαδίκτυο στον ελεύθερο χρόνο σας. Να συγκεντρώσετε διαφημίσεις ρούχων, αυτοκινήτων, και άλλων καταναλωτικών προϊόντων που να συνδέονται με το ρόλο των φύλων. Να τις αποθηκεύσετε σε συγκεκριμένο φάκελο στο blog του σχολείου για να τις χρησιμοποιήσουμε στην επόμενη συνάντηση.


3ο Φύλλο Εργασίας (2 ώρες)

ΟΜΑΔΑ 1

1. Να μελετήσετε τα δεδομένα (στο blog του σχολείου) που προκύπτουν από τα ερωτηματολόγια που συμπληρώσατε και να τα σχολιάσετε λαμβάνοντας υπόψη τα όσα μάθατε στις προηγούμενες συναντήσεις.

2. Να γράψετε ένα κείμενο έως 25 σειρές με τίτλο: «Αποτελέσματα και συμπεράσματα ερωτηματολογίου: Στερεότυπα φύλου και οικογένεια» μέσω του Προγράμματος Επεξεργασίας Κειμένου, να συμπεριλάβετε όπου είναι δυνατό γραφήματα ή πίνακες, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως τμήμα του ερευνητικού μέρους της ερευνητικής εργασίας.
Στη συνέχεια, με το υλικό σας να κάνετε μια προφορική παρουσίαση υποστηριζόμενη από ένα πολυτροπικό κείμενο σε Πρόγραμμα Παρουσιάσεων. Να το εμπλουτίσετε με φωτογραφίες, βίντεο και τραγούδια σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας και υπερσυνδέσμους όπου είναι πρακτικό. Να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.

ΟΜΑΔΑ 2

1. Να μελετήσετε τα δεδομένα (στο blog του σχολείου) που προκύπτουν από τα ερωτηματολόγια που συμπλήρωσαν οι καθηγητές σας και να τα σχολιάσετε λαμβάνοντας υπόψη τα όσα μάθατε στις προηγούμενες συναντήσεις.

2. Να γράψετε ένα κείμενο έως 25 σειρές με τίτλο: «Αποτελέσματα και συμπεράσματα ερωτηματολογίου: Στερεότυπα φύλου και εκπαίδευση» μέσω του Προγράμματος Επεξεργασίας Κειμένου, να συμπεριλάβετε όπου είναι δυνατό γραφήματα ή πίνακες ,το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως τμήμα του ερευνητικού μέρους της ερευνητικής εργασίας.
Στη συνέχεια, με το υλικό σας να κάνετε μια προφορική παρουσίαση υποστηριζόμενη από ένα πολυτροπικό κείμενο σε Πρόγραμμα Παρουσιάσεων. Να το εμπλουτίσετε με φωτογραφίες, βίντεο και τραγούδια σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας και υπερσυνδέσμους όπου είναι πρακτικό. Να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.

ΟΜΑΔΑ 3

1. Να μελετήσετε τα δεδομένα (στο blog του σχολείου) που προκύπτουν από τα ερωτηματολόγια που συμπληρώθηκαν στο χώρο εργασίας και να τα σχολιάσετε λαμβάνοντας υπόψη τα όσα μάθατε στις προηγούμενες συναντήσεις.

2. Να γράψετε ένα κείμενο έως 25 σειρές με τίτλο: «Αποτελέσματα και συμπεράσματα ερωτηματολογίου: Στερεότυπα φύλου και αγορά εργασίας» μέσω του Προγράμματος Επεξεργασίας Κειμένου, να συμπεριλάβετε όπου είναι δυνατό γραφήματα ή πίνακες,το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως τμήμα του ερευνητικού μέρους της ερευνητικής εργασίας.
Στη συνέχεια, με το υλικό σας να κάνετε μια προφορική παρουσίαση υποστηριζόμενη από ένα πολυτροπικό κείμενο σε Πρόγραμμα Παρουσιάσεων. Να το εμπλουτίσετε με φωτογραφίες, βίντεο και τραγούδια σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας και υπερσυνδέσμους όπου είναι πρακτικό. Να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.

ΟΜΑΔΑ 4

1. Να μελετήσετε, να συζητήσετε και να σχολιάσετε τις διαφημίσεις (στο blog του σχολείου) που επιλέξατε λαμβάνοντας υπόψη τα όσα μάθατε στις προηγούμενες συναντήσεις για τον ρόλο των ΜΜΕ στην αναπαραγωγή στερεοτύπων φύλου.

2. Να γράψετε ένα κείμενο έως 25 σειρές με τίτλο: «Στερεότυπα φύλου και ΜΜΕ» μέσω του Προγράμματος Επεξεργασίας Κειμένου, να συμπεριλάβετε όπου είναι δυνατό δείγματα διαφημίσεων προς ενίσχυση των απόψεών σας, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως τμήμα του ερευνητικού μέρους της ερευνητικής εργασίας.
Στη συνέχεια, με το υλικό σας να κάνετε μια προφορική παρουσίαση υποστηριζόμενη από ένα πολυτροπικό κείμενο σε Πρόγραμμα Παρουσιάσεων. Να το εμπλουτίσετε με φωτογραφίες, βίντεο και τραγούδια σχετικά με το θέμα χρησιμοποιώντας και υπερσυνδέσμους όπου είναι πρακτικό. Να το ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου μας.

4ο Φύλλο Εργασίας (1 ώρα)

Όλες οι ομάδες

1. Όλες οι ομάδες να ανεβάσετε το υλικό που δημιουργήσατε στον Επεξεργαστή Κειμένου στο διαδραστικό πίνακα. Να συνεργαστείτε για να δέσετε την ερευνητική σας εργασία σε σύνολο με τρεις ενότητες: Εισαγωγή, Θεωρητικό Μέρος, Ερευνητικό Μέρος. Τέλος, να ανεβάσετε την ερευνητική εργασία σας στο ιστολόγιο του σχολείου.

2. Να ανεβάσετε στο ιστολόγιο του σχολείου ακολουθώντας την ίδια διαδικασία το υλικό που δημιουργήσατε στο Πρόγραμμα Παρουσιάσεων.

3. Να έρθετε σε επικοινωνία με σχολεία του Κέντρου της Θεσσαλονίκης και της Δυτικής Θεσσαλονίκης, να συνεργαστείτε και μελλοντικά να δημιουργήσετε μια ερευνητική εργασία που να αφορά το σύνολο του νομού.

Πρόσθετες πληροφορίες

Οι μαθητές/τριες μπορούν να γράψουν και να ανεβάσουν ένα θεατρικό έργο με θέμα την ανατροπή των στερεοτύπων, το όραμά τους για την επίτευξη της ισότητας των φύλων.
Μπορούν να δημιουργήσουν ένα κοινό ιστολόγιο με σχολεία άλλων γεωγραφικών διαμερισμάτων της χώρας ή χωρών του εξωτερικού να συνεργαστούν και να συγκρίνουν τα αποτελέσματα των ερευνητικών τους εργασιών, αφού η ισότητα των φύλων στην οικογένεια και την εργασία είναι αντικείμενο διερεύνησης και μελετών σε διεθνές επίπεδο.

Βιβλιογραφία

Κουτσογιάννης Δ., (1998). Περιθώρια δημιουργικής αξιοποίησης των ηλεκτρονικών υπολογιστών στη διδασκαλία του γραπτού λόγου: έρευνα σε μαθητές Α΄ Γυμνασίου, διδακτορική διατριβή, Τομέας Γλωσσολογίας, Τμήματος Φιλολογίας, Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη.
Κουτσογιάννης Δ., (1999). Πληροφορική - επικοινωνιακή τεχνολογία και γλωσσική αγωγή στην ελληνική δευτεροβάθμια εκπαίδευση: προκαταρκτικές παρατηρήσεις, Ανακοίνωση στη Διεθνή Ημερίδα: Πληροφορική - επικοινωνιακή τεχνολογία και γλωσσική αγωγή: η διεθνής εμπειρία, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Θεσσαλονίκη.
Κουτσογιάννης Δ., (1999). Πληροφορική – Επικοινωνιακή Τεχνολογία και Γλωσσική Αγωγή, στο Γλωσσικός Υπολογιστής, Περιοδική έκδοση Του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας για τη Γλώσσα και τη Γλωσσική αγωγή, Τομ 1, τευχ.1, σ. 125-129, Θεσσαλονίκη.
Κουτσογιάννης Δ., (2000). Το διαδίκτυο ως διεθνής χώρος πρακτικής γραμματισμού στο Γλωσσικός Υπολογιστής, Περιοδική έκδοση Του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας για τη Γλώσσα και τη Γλωσσική αγωγή, Τομ 2, τευχ.1-2 σ. 239-248, Θεσσαλονίκη.
Κουτσογιάννης Δ. (επιμ.), (2001). Πληροφορική – επικοινωνιακή τεχνολογία και γλωσσική αγωγή: η διεθνής εμπειρία, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Θεσσαλονίκη.
Κουτσογιάννης Δ., (2001). Νέες Τεχνολογίες και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας: δυνατότητες και περιορισμοί, Ανακοίνωση στο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: Η ελληνική γλώσσα, η συμβολή της στο παγκόσμιο γίγνεσθαι: μέθοδοι και εργαλεία για την εκμάθησή της, Ηράκλειο.
Κουτσογιάννης Δ., (2001). Τ.Π.Ε. και γλωσσική διδασκαλία: προς την αναζήτηση εναλλακτικής κριτικής προσέγγισης, Ανακοίνωση στο Ευρωπαϊκό Συμπόσιο: Γλωσσικός Πλουραλισμός και γλωσσική πολιτική ξένων γλωσσών στην Ελλάδα, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα.
Κουτσογιάννης Δ., (2002). Τεχνολογίες της Πληροφορικής και Επικοινωνίας και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας: Από το εκπαιδευτικό λογισμικό στον κριτικό τεχνογραμματισμό στο Δημαράκη Ε., και Κυνηγός Χρ., Νοητικά Εργαλεία και Πληροφοριακά Μέσα, σ.393- 420, Καστανιώτης, Αθήνα.
Κουτσογιάννης Δ., (2002). Ελληνική γλώσσα και πληροφορική τεχνολογία: πρόταση για τη διαμόρφωση εκπαιδευτικής πολιτικής. Παιδαγωγική Επιθεώρηση 34, σ.26-43.
Κουτσογιάννης Δ., (2004). Η διδακτική αξιοποίηση των ηλεκτρονικών λεξικών για την απόκτηση γνώσεων για τη γλώσσα, στο: Ι. Περυσινάκης & Α. Τσαγγαλίδης (επιμ.). Γλώσσα και λογοτεχνία στη Δευτεροβάθμια , σ. 149-166, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, τμήμα Φιλολογίας, Ιωάννινα.
Κουτσογιάννης Δ., Βαλετόπουλος Φ., Γεωργιάδης Μ. και Ντίνας Κ., (2000). Ο γλωσσικός – πολιτισμικός χρωματισμός του διαδικτύου ως μέσου αναζήτησης επιμορφωτικού υλικού, ανακοίνωση στο Β’ Πανελλήνιο Συνέριο: Τεχνολογίες της Πληροφορίας και Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση, Πάτρα.
Κουτσογιάννης Δ. & Μανουηλίδου Χ., (2001). Ο αυτόματος ορθογραφικός έλεγχος ως μέρος των ηλεκτρονικών περιβαλλόντων παραγωγής και διδασκαλίας του γραπτού λόγου, ανακοίνωση στην Ετήσια Συνάντηση του Τομέα Γλωσσολογίας του Α.Π.Θ.
Μυρογιάννη Ε., και Μαυροσκούφης Δ., (2004). Φιλόλογοι στον υπολογιστή, σ. 39-47, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα.
Σκούρτου Ε., (2000). Αδελφοποίηση σχολικών τάξεων στο Διαδίκτυο: Μάθηση μέσω ηλεκτρονική σύνδεσης, στο Γλωσσικός Υπολογιστής, Περιοδική έκδοση Του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας για τη Γλώσσα και τη Γλωσσική αγωγή, Τομ 2, τευχ.1-2 σ. 239-248, Θεσσαλονίκη.
Χαραλαμπόπουλος Α., και Χατζησαββίδης Σ., (1997). Η διδασκαλία της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας: θεωρία και πρακτική εφαρμογή, Κώδικας, Θεσσαλονίκη.
Χοντολίδου Ε., (1999). Εισαγωγή στην έννοια της πολυτροπικότητας, στο Γλωσσικός Υπολογιστής, Περιοδική έκδοση Του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας για τη Γλώσσα και τη Γλωσσική αγωγή, Τομ 1, τευχ.1, σ. 115-118,Θεσσαλονίκη.
Χοντολίδου Ε., (2001). Ο παιδαγωγικός λόγος του Ηλεκτρονικού Κόμβου του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας. Ανακοίνωση στην 22η Συνάντηση του Τομέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη.
Χριστίδης, Α.-Φ. (επίμ.), (1999). «Ισχυρές» και «ασθενείς» γλώσσες στην Ευρωπαϊκή ένωση, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας.



ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT)- ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΑΘΗΣΗΣ





O μετανάστης-ο πρόσφυγας







Βασική ιδέα


Να προσεγγίσουν οι μαθητές και οι μαθήτριες βιωματικά και διαθεματικά την ταυτότητα του μετανάστη και του πρόσφυγα, ώστε να συνειδητοποιήσουν πως όλοι εν δυνάμει είμαστε πρόσφυγες ή μετανάστες και έτσι να αρθούν προκαταλήψεις και διαχωρισμοί, αρχικά μέσα στο σχολικό περιβάλλον και στη συνέχεια στο ευρύτερο κοινωνικό.



Κριτήρια επιλογής του θέματος:

ü Η πλουραλιστική μορφή των σύγχρονων κοινωνιών και εν προκειμένω της Ελλάδας λόγω εισροής μεταναστών, προσφύγων και παλιννοστούντων.

ü Η συνειδητοποίηση της ετερότητας και η αποδοχή της.

ü Η διαπίστωση της διεύρυνσης των «επικοινωνιακών συνόρων» των λαών λόγω της ταχύτατης διάδοσης της χρήσης του διαδικτύου.

ü Η αναβίωση ρατσιστικών και εθνικιστικών κινημάτων σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

ü Η δεδομένη πλέον και στη χώρα μας πολυπολιτισμικότητα του σχολικού χώρου και η ανάγκη διαχείρισης της νέας πραγματικότητας που αναδύεται.



Στοιχεία σεναρίου

Τάξη: Β΄ Γυμνασίου

Γνωστικό αντικείμενο: Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας

Διδακτική ενότητα: Η αποδημία. Ο καημός της ξενιτιάς. Ο ελληνισμός έξω από τα σύνορα. Τα μικρασιατικά. Οι πρόσφυγες.

Τόπος διεξαγωγής σχεδίου εργασίας: Σχολική τάξη, σχολική βιβλιοθήκη, εργαστήριο πληροφορικής.

Αριθμός μαθητών: Μια σχολική τάξη



Προβλεπόμενος χρόνος: 8-10 ώρες



Εργαλεία (έντυπα και ηλεκτρονικά):

ü Σχολικό εγχειρίδιο: Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄ Γυμνασίου

ü Όλα τα σχολικά εγχειρίδια (λ.χ. Ιστορίας, Γεωγραφίας, Γλώσσας) για την οριζόντια και κάθετη διαθεματική προσέγγιση του θέματος.

ü Βιβλία σχετικής θεματολογίας (λογοτεχνικά και μη)

ü Διαδίκτυο (φυλλομετρητής)

ü Χρήση λογισμικού επεξεργασίας και παρουσίασης κειμένων.

ü Λογισμικό «ΙΣΤΑΜΕ»

ü Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο

ü Πρόγραμμα δημιουργίας ιστοσελίδων (για την παρουσίαση και διάχυση των αποτελεσμάτων στην ευρύτερη εκπαιδευτική κοινότητα).



Θέμα: «Εγώ ο πρόσφυγας…»



Διδακτικοί στόχοι



Α. Γνωστικοί:


ü Να μπορούν να ορίζουν τις έννοιες «μετανάστης», «πρόσφυγας», «μέτοικος», «άποικος», «έποικος», «παλλινόστηση», «διασπορά», «ομογενείς», «έθνος-γένος», «νόστος», «ξενοφοβία/ξενομανία», και να μπορούν να τις χρησιμοποιούν στη συζήτηση, ώστε να επιχειρηματολογούν για θέματα γύρω από αυτές.

ü Να ασχοληθούν με το ιδιαίτερο αυτό είδος (θέμα) λογοτεχνίας.

ü Να συσχετίσουν τη λογοτεχνική προσέγγιση με το εκάστοτε ιστορικό πλαίσιο.

ü Να έρθουν σε επαφή με πολλά λογοτεχνικά και μη είδη (πολυτροπικότητα) της ίδιας θεματικής, ελληνικά και ξένα, διαφορετικών εποχών. Να βρουν και να αιτιολογήσουν τις αναλογίες.

ü Να μπορούν να συζητούν για την έννοια του νόστου εξετάζοντάς τον συγχρονικά και διαχρονικά

ü Να προσεγγίσουν το θέμα του πρόσφυγα-μετανάστη από ιστορική, οικονομική, πολιτική, κοινωνιολογική και ψυχολογική προσέγγιση (εξωκειμενικά στοιχεία).

ü Να ερευνήσουν το θέμα της προσφυγιάς, μετανάστευσης μέσα στην οικογένεια και την τοπική τους κοινωνία.

ü Να μπορούν να αναζητούν τα αίτια της παλλινόστησης

ü Να ασκηθούν στην επεξεργασία του πολυτροπικού υλικού που θα συλλέξουν και να γράψουν το δικό τους κείμενο αναφερόμενοι στα θετικά ή και τα αρνητικά της μετανάστευσης.

ü Να αναδείξουν, χωρίς προκαταλήψεις, τις νέες συνθήκες που διαμορφώνει η μετανάστευση στον οικονομικό, εργασιακό, πολιτιστικό και εκπαιδευτικό επίπεδο.

ü Να διερευνήσουν τα προβλήματα επικοινωνίας με τους άλλους-ξένους.

ü Να εξετάσουν τις δυνατότητες αξιοποίησης των ΤΠΕ για μια καλύτερη προσέγγιση του άλλου.



Β. Επιδιωκόμενες δεξιότητες


ü Να ασκηθούν στη συγκέντρωση υλικού από διάφορες πηγές και στην κατάλληλη επεξεργασία του με την τεχνική της αποδελτίωσης για τη σύνθεση μιας ερευνητικής εργασίας.

ü Να μπορούν να θέτουν ερευνητικά ερωτήματα και, μέσα από τη βιβλιογραφική αναζήτηση, να δίνουν απαντήσεις, καταλήγοντας έτσι σε συμπεράσματα.

ü Να μπορούν να ανακαλύπτουν τη γνώση μέσω της ανακάλυψης-διερεύνησης.

ü Να συγκρίνουν κείμενα διαφορετικής πολιτισμικής ταυτότητας.

ü Να αξιοποιούν τις δυνατότητες ενημέρωσης-επικοινωνίας που του προσφέρουν οι ΤΠΕ.



Γ. Γλωσσικοί


ü Να μελετήσουν τη γλωσσική ποικιλία των κειμένων και να την ερμηνεύουν.

ü Να αποσαφηνίσουν την ορολογία: πρόσφυγες, μετανάστες, παλιννοστούντες, άποικοι, έποικοι κ.λπ.

ü Να εμπλουτίσουν το σχετικό λεξιλόγιό τους

ü Να μάθουν αντίστοιχες ξένες λέξεις.

ü Να ασκηθούν στη συνεργατική παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου.



Δ. Κοινωνικοί-Συναισθηματικοί


ü Καλλιέργεια της ενσυναίσθησης

ü Να αμβλυνθούν τα αισθήματα ανασφάλειας και ξενοφοβίας, που τυχόν ανιχνευτούν.

ü Να οδηγηθούν σε εξωτερίκευση των συναισθημάτων τους

ü Να αποκτήσουν τη δυνατότητα διαχείρισης συγκρούσεων μέσα στο σχολικό περιβάλλον με τους συμμαθητές τους και στη συνέχεια στο ευρύτερο κοινωνικό.

ü Να οικοδομήσουν σχέσεις εμπιστοσύνης και συνεργασίας.



Ε. Αξιοποίηση των Τ.Π.Ε.

ü Να αναπτύξουν δεξιότητες αποτελεσματικής αναζήτησης στο διαδίκτυο και επιλογής της κατάλληλης πληροφορίας.

ü Να ασκηθούν στις τεχνικές διαχείρισης, αξιολόγησης και αξιοποίησης της πληροφορίας.

ü Να εξασκηθούν στην παραγωγή λόγου και υλικού (φωτογραφίες, μουσική, video κ.λπ.) με τα μέσα που τους προσφέρει η τεχνολογία (π.χ. e-mail, δημιουργία blogs και ιστοσελίδας).

ü Να τους δοθούν κίνητρα για προσωπική ποιητική έκφραση μέσα και από τις Τ.Π.Ε.

ü Ανάπτυξη επικοινωνίας και συνεργασίας με άλλες κοινότητες σχολικές και μη.



ΣΤ. Στάσεις


ü Να αναπτύξουν πνεύμα συνεργασίας και ομαδικότητας.

ü Να οδηγηθούν σε αναστοχασμό και επαναπροσδιορισμό της ατομικής και κοινωνικής τους ταυτότητας (διαρκής μετασχηματισμός).

ü Να μάθουν να σέβονται τη διαφορετικότητα.

ü Να συνειδητοποιήσουν  τα δικαιώματα των «μειονοτήτων».

ü Να υπηρετούν την προσαρμογή του άλλου στο νέο περιβάλλον και όχι στην αφομοίωσή του.

ü Να καταδικάζουν κάθε ρατσιστική έκφραση και συμπεριφορά.

ü Να προχωρήσουν στην άρση των προκαταλήψεων και των στερεοτυπικών αντιλήψεων.

ü Να συνειδητοποιήσουν την πολυπολιτισμικότητα του κόσμου στον οποίο καλούνται να ζήσουν.

ü Να αναπτύξουν κριτική στάση απέναντι στον πολιτισμικό και ιδεολογικό χρωματισμό του περιβάλλοντος του διαδικτύου (Κουτσογιάννης, 1999).



Άξονες μελέτης

ü Η μετανάστευση διαχρονικά με διευκρίνιση των όρων: αποικία, μετανάστευση (εξωτερική και εσωτερική), αλλοδαπός, πρόσφυγας, ξένος, ομογενής, παλλινόστηση, ταυτότητα-ετερότητα.

ü Η μετανάστευση μέσα από τα μαθήματα (Λογοτεχνία, Ιστορία, Αρχαία Κείμενα, Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή, Γεωγραφία, Οικονομία, Αισθητική Αγωγή)

ü Η σύγχρονη μετανάστευση (προβλήματα, νομοθεσία, αίτια-αποτελέσματα, πολιτισμική πολυμορφία, παγκοσμιοποίηση, διαπολιτισμική εκπαίδευση).

ü Ο ξενιτεμένος στοιχείο σύμφυτο με την έννοια «Έλληνας», (από το μυθικό Οδυσσέα στο σύγχρονο πρόσφυγα και μετανάστη)



Οργάνωση της τάξης σε ομάδες

Η τάξη θα χωριστεί σε ομάδες των δυο-τριών ατόμων, ενώ θα καταβληθεί προσπάθεια ώστε να υπάρχει, σε κάθε ομάδα, ένας τουλάχιστον μαθητής που να είναι περισσότερος εξοικειωμένος με τη χρησιμοποίηση των ΤΠΕ (κυρίως στην πλοήγηση-αναζήτηση στο διαδίκτυο). Δεν θεωρείται σκόπιμο να ληφθεί υπόψη το γνωστικό επίπεδο του κάθε μαθητή.



Εφαρμογή του σεναρίου

Τα θέματα που θα απασχολήσουν τις ομάδες είναι τα εξής:

ü Ορισμός και διασαφήνιση των λέξεων-κλειδιά του θέματος, μέσα από την πλοήγηση στο διαδίκτυο.

ü Συγκέντρωση πληροφοριακού υλικού, που αφορά στην ιστορική και διαχρονική παρουσία του φαινομένου.

ü Συγκέντρωση πρωτότυπου υλικού και καταγραφή προσωπικών μαρτυριών με εργαλείο τη συνέντευξη από άτομα του οικογενειακού και ευρύτερου κοινωνικού περίγυρου, τα οποία έχουν βιώσει το φαινόμενο της προσφυγιάς και της μετανάστευσης.

ü Συγκέντρωση τραγουδιών με παρόμοια θεματολογία, που εκφράζουν τα συναισθήματα των προσφύγων και των μεταναστών.

ü Αναζήτηση εικονογραφικού και φωτογραφικού υλικού.

ü Ανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων με ανάλογη θεματολογία και παρουσίαση τους περιληπτικά στην τάξη.

ü Δημιουργία ιστοσελίδας για την παρουσίαση και διάχυση του υλικού που συγκεντρώθηκε και αξιοποιήθηκε από τους μαθητές, στη σχολική και διαδικτυακή κοινότητα



Σχέση με το Αναλυτικό Πρόγραμμα


 Στα πλαίσια των νέων Α.Π.Σ. και ΔΕΕΠΣ που εφαρμόζονται στο Γυμνάσιο από το σχολικό έτος 2006-2007, εισάγεται η έννοια της διαθεματικής και διεπιστημονικής προσέγγισης των γνωστικών αντικειμένων, ώστε να οδηγηθούν οι μαθητές στην ολιστική κατάκτηση της γνώσης.

Το προτεινόμενο σενάριο μάθησης εντάσσεται σ’ αυτήν την προβληματική και χρησιμοποιεί στο σχεδιασμό και την εφαρμογή του τις νέες τεχνολογίες, ώστε να προσελκύσει το ενδιαφέρον των μαθητών και να τους ωθήσει στην ενεργή συμμετοχή τους.

          Πιο συγκεκριμένα, στηρίζεται στη νοηματική ενότητα «Οι πρόσφυγες» των Κ.Ν.Λ, η οποία έχει επιλεγεί να εξεταστεί διαθεματικά και διαχρονικά, με ιδιαίτερη έμφαση στο προσωπικό βίωμα.



Προτεινόμενη πορεία διδασκαλίας


Α΄ Φάση-Διερεύνηση του θέματος και αναζήτηση υλικού


1ο δίωρο

Με αφορμή τη διδασκαλία ενός λογοτεχνικού κειμένου από τα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄ Γυμνασίου, προτείνεται το: «Δύο Γράμματα της Χαράς». Οι μαθητές και οι μαθήτριες εισάγονται στο σκεπτικό του σεναρίου μάθησης που θα υλοποιήσουν τις επόμενες προβλεπόμενες ώρες και στην προβληματική του θέματος που θα διερευνήσουν.

Στη συνέχεια προτείνεται η περιδιάβαση από τις ομάδες των μαθητών των παρακάτω σχετικών διαδικτυακών τόπων στο εργαστήρι της πληροφορικής:









(Ημερομηνία ανάκτησης 28/12/2007)





Από την πλοήγησή τους στο διαδίκτυο οι μαθητές συλλέγουν:

α) ορισμούς των βασικών όρων του θέματος

β) εικονογραφικό υλικό

γ) πληροφορίες για τα δικαιώματα των προσφύγων και των μεταναστών

δ) ιστορικά στοιχεία για τη διαχρονική παρουσία του φαινόμενου της μετανάστευσης και της προσφυγιάς



Β΄ Φάση-Σύνθεση κειμένων ομάδων

2-3ο δίωρο

ü Ακολουθεί η συνεργασία των ομάδων για κατηγοριοποίηση, ταξινόμηση και σύνθεση του υλικού που συγκεντρώθηκε.

ü Πρωτογενής επεξεργασία και σχολιασμός του υλικού με τη βοήθεια των φύλλων εργασίας που δίνονται στους μαθητές και στις μαθήτριες.



Δραστηριότητες-Φύλλα εργασίας

ü Αναζήτηση της έννοιας του «άλλου» σε νεοελληνικά λογοτεχνικά κείμενα, αρχαίες πηγές (Όμηρος, Ηρόδοτος, Ευριπίδης), θρησκευτικά κ.ά. κείμενα, στο πλαίσιο της διαθεματικής προσέγγισης.

ü Παρουσίαση από μια ομάδα μαθητών των μειονοτήτων που εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα παλαιότερα (Εβραίοι, Αρμένιοι, Πομάκοι, τσιγγάνοι κ.ά.). Περιοχές εγκατάστασης, γλώσσα, ενδυμασία, ήθη-έθιμα.

ü Ανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων Ελλήνων και ξένων συγγραφέων με θέμα τον πρόσφυγα και το μετανάστη και περιληπτική παρουσίασή τους στην τάξη.

ü Αναζήτηση και καταγραφή δημοτικών τραγουδιών, παροιμιών, κειμένων που αναφέρονται στην ξενιτιά.

ü Συνεντεύξεις μαθητών από συμμαθητές τους μετανάστες και τις οικογένειές τους. Φωτογράφηση αναπαράστασης εθίμων.

ü Μελέτη ξένης λογοτεχνίας.

ü Να αναζητήσουν οι μαθητές «ξένους» στην οικογενειακή ή στην τοπική τους ιστορία, να δημιουργήσουν το οικογενειακό τους δέντρο και να το ανεβάσουν στο διαδίκτυο.

ü Συγκέντρωση φωτογραφικού υλικού σχετικό με τους πρόσφυγες και μετανάστες και σύνθεση τους σε μια έκθεση στο χώρο του σχολείου



Γ΄ Φάση-Ανατροφοδότηση


4ο δίωρο

ü Παρουσίαση του υλικού των ομάδων των μαθητών, συζήτηση του και συνολική αποτίμηση και επεξεργασία τους από την τάξη.

ü Απάντηση και παρουσίαση των φύλλων εργασίας.



Δ΄ Φάση-Αξιολόγηση-Παρουσίαση των αποτελεσμάτων


Ως επιστέγασμα της μάθησης που κατέκτησαν οι μαθητές παρουσιάζονται οι εργασίες που συνέθεσαν μέσα από τη διερεύνηση του θέματος και την υλοποίηση των δραστηριοτήτων στο πλαίσιο του σεναρίου. Πιο συγκεκριμένα παρουσιάζονται:

ü Οι περιλήψεις των λογοτεχνικών έργων με τη μορφή λευκώματος.

ü Η κατασκευή της ιστοσελίδας με αναρτημένες τις εργασίες των μαθητών.









Δυνατότητες τροποποίησης-προέκτασης σεναρίου

ü Το παραπάνω σενάριο μπορεί να αποτελέσει το υλικό πάνω στο οποίο θα στηριχθεί μια θεατρική παράσταση που θα οργανωθεί και θα υλοποιηθεί από τους ίδιους τους μαθητές , με δικά τους κείμενα, ώστε μέσα από τη δραματοποίηση να βιώσουν την ενσυναίσθηση και να υλοποιήσουν τους στόχους του σεναρίου.

ü Πιθανή παρουσίαση τραγουδιών, χορών, κουζίνας, εθίμων κ.λπ. (ελληνικών και ξένων) σε εκδήλωση του σχολείου



ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Frey K. (1998), H «Mέθοδος Project», Μια μορφή συλλογικής εργασίας στο σχολείο ως θεωρία και πράξη. Παιδαγωγική Εκπαίδευση, Αφοί Κυριακίδη.

Αμπατζοπούλου Φραγκίσκη (1998), Ο Άλλος εν Διωγμώ, Αθήνα: Θεμέλιο.

Αποστολίδου Βενετία & Ελένη Χοντολίδου Ε. (επ.) (1999), Λογοτεχνία και Εκπαίδευση, Αθήνα: Δαρδανός.

Βακαλούδη Αν. (2003), Διδάσκοντας και Μαθαίνοντας με τις Νέες Τεχνολογίες. Θεωρία και Πράξη, Αθήνα: Πατάκη.

Κουτσογιάννη Δ. (επ.) (2001), Πληροφορική-Επικοινωνιακή Τεχνολογία και Γλωσσική Αγωγή: Η Διεθνής Εμπειρία, Θεσσαλονίκη: ΚΕΓ.

Ματσαγγούρας Γ.Η. (2001), Ομαδοσυνεργατική Διδασκαλία και Μάθηση, Αθήνα: Γρηγόρης.

Νικολαΐδου Σοφία & Τερέζα Γιακουμάτου Τ. (2001), Διαδίκτυο και Διδασκαλία, Αθήνα: Κέδρος.

Παναγιωταρέα Α., (1994), Όταν οι Αστοί έγιναν Πρόσφυγες, Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής.

Στενού Κ., (2002), Εικόνες του Άλλου: Ετερότητα-από το Μύθο στην Προκατάληψη, Αθήνα: Εξάντας.

Χαραλαμπόπουλος Αγαθοκλής & Σωφρόνης Χατζησαββίδης (1997), Η Διδασκαλία της Λειτουργικής Χρήσης της Γλώσσας: Θεωρία και Πρακτική Εφαρμογή, Κώδικας